Walter Hart, Serokê Cîhanî yê Olefinan li S&P Global Energy CERA, di Konferansa Petrokimyayî ya Cîhanê de diyar kir ku girtina tevahî ya Tengava Hormuzê dê bandorek giran li ser hilberînerên petrokimyayî yên Asyayî bike. Kargehên krakerên buharê yên li Rojhilata Navîn dê neçar bimînin ku werin girtin, di heman demê de kargehên din ên Asyayî dê ji ber kêmbûna madeya xav operasyonên xwe kêm bikin.Tê payîn ku hilberîna etîlenê ya cîhanî di sala 2026an de bi qasî 22 milyon ton kêm bibe., wekhevî %12ê hilberîna 2025an e.
Aloziyên leşkerî li Kendavê dabînkirina madeyên xav ên petrokimyayî asteng kiriye. Nêzîkî 29 milyon ton kapasîteya salane ya etîlenê li herêma Kendavê niha neçalak e, û li Îran, Kuweyt û Qeterê û santralên din ên Rojhilata Navîn bi rêjeyên herî kêm dixebitin, bi tevahî hatine girtin. Ev yek berê hilberîna etîlenê ya herêmî bi qasî 15 milyon ton kêm kiriye.
Rojhilata Navîn xwedî kapasîteya nêzîkî 35 milyon ton etîlenê ye, ku ji wê nêzîkî 6 milyon ton li derveyî Kendava Farisî ye. Ev dihêle ku29 milyon ton kapasîteya etîlenê ya li Kendavê rasterast eşkere dibeji bo astengiyên dabînkirinê.
Şokên zincîra dabînkirinê ji Kendavê pir wêdetir belav bûne. Kêmbûna madeya xav a nafta û xav tesîsên petrokimyayî li seranserê Asyayê neçar kiriye ku rêjeyên xebitandinê kêm bikin. Hart destnîşan kir, "Zêdetirî nîvê kapasîteya gerdûnî bandor bûye." Ji bilî 29 mîlyon tonên ku li Kendavê qut bûne, kêmasiyên madeya xav li Asyayê bandor li dora 105 mîlyon ton kapasîteya etîlenê kiriye.
Hart texmîn dike ku ji bilî herêma Kendavê7-8 milyon ton hilberîna etîlenê ya cîhanîîsal ji ber zextên zincîra dabînkirinê dê winda bibe. Daneyên nîşan didin ku hilberîna etîlenê ya cîhanî di sala 2025an de gihîştiye 185 milyon ton, bi kapasîteya giştî ya dora 232 milyon ton.
Şer îxracata polîetîlen (PE) û etîlen glîkol (EG) ji Rojhilata Navîn bo Asyayê bi giranî asteng kiriye, û zincîrên dabînkirinê yên polîolefîn, polîester û PETê jî tevlihev kiriye.
Tê payîn ku daxwaza etîlenê ya demdirêj hîn jî zêde bibe, her çend bi lezeke hêdîtir be jî. Hart pêşbînî dike ku rêjeyên xebitandinê û marjên qezencê heta destpêka an jî nîvê salên 2030an bi tevahî baş nabin, dema ku daxwaza zêde bi zêdebûna kapasîteyên nû re bigihîje.
Dema weşandinê: 10ê Nîsanê-2026